Morfine

Morfine is een in de geneeskunde veelgebruikt krachtig narcotisch analgeticum (pijnstiller). De apotheker Friedrich Sertürner isoleerde in 1804 het alkaloïde morfine (C17H19NO3) als het werkzame bestanddeel van opium. Hoewel morfine in principe geheel synthetisch gemaakt kan worden, wordt de grondstof waar morfine uit wordt geëxtraheerd (de ruwe opium) nog steeds door de papaverplant geleverd.

De naam morfine is ontleend aan de god Morpheus uit de Griekse mythologie. Morpheus (De vormgevende) is één van de Griekse goden van de dromen. Zijn vader Hypnos is de god van de slaap. Morpheus kon de vorm aannemen van elk mens en verscheen in je dromen als je geliefde. Zijn broers waren Icelus, Phobetor en Phantasos. Waar zijn broers respectievelijk realistische, angstige en fantastische dromen gaven, zorgde Morpheus speciaal voor de dromen van helden en koningen. Daarom wordt Morpheus vaak, zijn broers negerend, ‘de Griekse God van de Droom genoemd’. Morpheus woonde in een donkere grot, versierd met klaprozen. Het medicijn morfine is vernoemd naar Morpheus vanwege zijn hallucinogene werking.

In de medische praktijk is morfine een omstreden middel. Dit is hoofdzakelijk een gevolg van de vele misverstanden die er over het middel bestaan. Misverstanden bij patiënten en hun omgeving maar ook bij verpleegkundigen en soms zelfs bij artsen. De groep opiaten heeft voor veel verpleegkundigen een een angstwekkende lading. Bij opiaten wordt gedacht aan opium, morfine, heroïne en alle afgeleiden daarvan. In de medische praktijk wordt vrijwel uitsluitend morfine ingezet als opiaat. Het wordt niet alleen ingezet als krachtige pijnstiller. Ook voor de aandoening waarover ik schrijf, COPD, wordt morfine gebruikt. Ook over dit gebruik bestaan misverstanden. Zo denken velen dat als je eenmaal morfine voorgeschreven krijgt als COPD patiënt, dat je leven ten einde loopt. Niets hoeft minder waar te zijn. Morfine kan heel goed tijdelijk voorgeschreven worden om de benauwdheid bij de patiënt wat weg te nemen. Met hetzelfde doel kan het ook gedurende een langere periode voorgeschreven worden. Voorschrijven onder deze omstandigheden heeft helemaal niets te maken met een naderende dood.

Opium is een geschenk van God, wordt wel eens gezegd. Al in de oudheid was men op de hoogte van de geneeskrachtige werking van opium. Het was inzetbaar bij velerlei klachten. In de tijden van de reizende dokter, was een opiumdrankje het meest gebruikte middel tegen diverse kwalen. De dokter kwam en schreef iedereen een fles voor die groot genoeg was om mee toe te kunnen tot het volgende bezoek. Tegen de tijd dat de dokter weer moest komen, keek iedereen naar hem uit; de fles was of bijna, of geheel leeg. Het lichaam schreeuwde om een nieuwe fles. De verslavende werking van de opium garandeerde de dokter een geregelde afzet van zijn drankje.

In de gouden eeuw zag Nederland als handelsnatie al gauw het voordeel van de verslavende werking van opium en ging grootschalig handelen in dit middel. Dat het hiermee velen aan de opium verslaafd maakte, mocht de pret niet drukken. Geld was wat telde. De door Balkende geroemde VOC mentaliteit ging over lijken. De staat der Nederlanden als grootste harddrugsdealer aller tijden. Een grootschaligheid die daarna nooit meer geëvenaard is.

Morfine. Een middel wat in de medische praktijk onmisbaar is. Zonder morfine zouden vele artsen met de handen in het haar zitten. Vele patiënten zouden niet weten waar ze het zoeken moeten als er geen morfine meer voorhanden was. In tijden van oorlog is morfine de troost van de getroffen soldaat. Als de hospik geen morfine in zijn tasje had, zou het explosiegeluid overtroffen worden door het geschreeuw van de ernstig gewonde soldaten.
Aan het Duitse front waren in de Tweede Wereldoorlog zoveel ernstig gewonden dat de opiumtoevoer ontoereikend was om voldoende morfine te produceren. Er werd gezocht naar een alternatief. Dit werd in het tweede jaar van de oorlog gevonden. Op 11 september 1941 werd het voorschrift voor de synthese van methadon gepatenteerd door Bockmühl en Ehrhart Door deze vinding konden de gewonden aan het front weer getroost worden in de (chemische) armen van Morpheus.

13 april 2011, Leeuwarden, Aldlân Oost, thuis

About these ads

Over oogwerkdotnl

Levenslustige man, geboren in het jaar 1957 te Vlaardingen. Opgegroeid in Delfzijl en thans levend in de hoofdstad van Friesland. Zowel passief als actief muziekliefhebber. Kan drummen en een beetje gitaar spelen. Andere grote passie is zeilen. Bij voorkeur in een open boot maar vind het ook heerlijk om met een kajuitjacht op zee te zeilen of met een platbodem op het Wad. Gehuwd met Anna Wolthuizen die eind 1995 met een ernstige vorm van MS geconfronteerd werd. Zelf sinds enige jaren ernstige longproblemen. COPD Gold 4. Dit is de laatste fase van deze chronische ziekte. Waar Anna eerst de patiënt was en ik de gezonde partner, lijken de rollen nu wel omgekeerd. Vaak is Anna de betere van ons tweeën. Waar het zal eindigen en wanneer, is door geen mens met enige zekerheid te zeggen. Ook de longartsen kunnen geen enkele prognose schetsen. Dat ik niet heel lang meer te leven heb, denken ze wel te kunnen zeggen maar hoe lang "niet lang meer" dan is, weten ze ook niet. Natte vinger werk dus. En daar moeten we het dan maar mee doen.
Dit bericht werd geplaatst in Laatste gevecht en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Morfine

  1. Dirkje zegt:

    Hoi Hans,
    Interessant, Morpheus ken ik wel, maar zijn broertjes had ik nog geen kennis mee gemaakt (gelukkig maar?) want willen we niet allemaal wel eens af en toe held (in) of koning(in) zijn?
    Hoe ist nu met je? Voel je je een beetje senang? Hoop dat jullie een beetje van het zonnetje van de laatste dagen hebben kunnen genieten.
    liefs,
    Dirkje, en lieve groeten van John roept hij uit de voorkamer….

  2. Ans Fidder zegt:

    Dag Hans,
    Wat is dit weer een leuke informatieve blog! Zelfs voor de chemici onder ons (ik b.v.) met struktuurformule.
    Ik heb 1 x morfine gehad (3 dagen) na een operatie en werd er ontzettend misselijk van, dus ik hoop het vooralsnog niet nodig te hebben en hopelijk jij ook niet (d.w.z. dat je niet al te benauwd bent). Weer alle goeds gewenst, Groeten, Ans.

    • oogwerkdotnl zegt:

      @Ans Fidder
      Fijn dat je de informatieve waarde van dit blog toereikend vind. Zelf vond ik het ook heel leuk om b.v. de struktuurformule toe te voegen. Prettig te merken dat dit gewaardeerd wordt.

  3. marritanne zegt:

    Omstreden én onmisbaar..
    Toen ik in opleiding was als psychiatrisch verpleegkundige drukte een docent ons op het hart dat medicatie infeite altijd vergif is, waarvan de (positieve) bijwerkingen bij bepaalde aandoeningen zwaarder wegen dan de schadelijke werking.
    Natuurlijk is dat bij een paracetamol niet zo heftig aan de hand..
    Tsjah, tussen de zenuwblokkade’s door overleef ik op opiaten.. ik ben blij dat het bestaat, maar ik ben altijd nog blijer als ik er weer een tijd vanaf kan.

  4. oogwerkdotnl zegt:

    @marritanne
    Als morfine voor jou een goede werking heeft, moet je het vooral gebruiken op die momenten dat het nodig is. Meer onmisbaar dan omstreden hoor. Omstreden komt vaak voort uit moraliserende geesten en die hebben geen idee waarover ze praten.

    Het is zo makkelijk als je nergens last van hebt. Laat maar kletsen en doe wat jij nodig acht. Opium is niet voor niks op onze planeet aanwezig.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s